ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ(İZALE-İ ŞUYU) DAVASI

Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davasının Hukuki Niteliği

Paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu olan taşınır veya taşınmaz mallarda, paydaşlar arasındaki hukuki ilişkiyi sonlandırmak için başvurulan yönteme ortaklığın giderilmesi davası denir. Hukukumuzda bu dava, mülkiyet hakkının özüne dokunmadan, ortaklar arasındaki uyuşmazlığı sona erdirerek mülkiyeti ferdi hale getirmeyi amaçlar. Türk Medeni Kanunu, paydaşları mülkiyeti paylaşmaya zorlamaz; ancak kimsenin de mülkiyet hakkının kısıtlanması pahasına paylı mülkiyeti sürdürmesini beklemez.

Bu dava türü, taraflar arasında bir uyuşmazlık çıkmasa dahi, mülkiyetin devri veya tasfiyesi için gereken yasal bir zorunluluktur. Özellikle miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi veya doğrudan satış yoluyla ortaklığın bitirilmesi, mirasçıların haklarını özgürce kullanabilmeleri için hayati önem taşır.

Ortaklığın Giderilmesi Davası Nasıl Açılır?

Dava, taşınmazın bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesi’nde açılır. Görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi’dir; bu husus Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile belirlenmiştir. Davayı, paydaşlardan herhangi biri diğer tüm paydaşlara karşı açar. Tüm paydaşların davada yer alması zorunludur; aksi takdirde dava usulden reddedilir.

Dilekçenizde, taşınmazın tapu kayıtlarını, pay oranlarını ve paydaşların kimlik bilgilerini eksiksiz sunmalısınız. Mahkeme, tapu kayıtlarını inceler ve taraflara tebligat gönderir. Süreç, keşif ve bilirkişi incelemesi ile devam eder.

Paydaşlardan biri dava açılmasını istemiyorsa ne olur?

Bu dava, diğer paydaşların rızasına bağlı değildir. Bir paydaşın dahi dava açması, ortaklığın sona erdirilmesi için yeterlidir. Diğer paydaşların karşı çıkması, davanın reddini gerektirmez.

Satış işlemi nasıl gerçekleşir?

Eğer aynen taksim mümkün değilse, taşınmaz satış memurluğu veya icra dairesi aracılığıyla açık artırma usulüyle satılır. Satış bedeli, paydaşların tapudaki hisseleri oranında bölüştürülür.

Ortaklığın Giderilmesi Davasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Tüm Paydaşların Tespiti: Tapu kayıtlarında ölü paydaşlar varsa, öncelikle mirasçılık belgesi alarak mirasçıların davaya dahil edilmesi gerekir.

• Ecrimisil Talebi: Ortaklığın giderilmesi davasında ecrimisil (haksız işgal tazminatı) talep edilemez. Bu ayrı bir dava konusudur.

• Masraflar: Dava masrafları ve vekalet ücreti, paydaşların hisseleri oranında paylaştırılır.

Mirasçıların Durumu ve Elbirliği Mülkiyeti

Miras kalan mallarda “elbirliği mülkiyeti” söz konusudur. Bu mülkiyet türünde paydaşların belirli bir payı yoktur; malın bütünü üzerinde her mirasçının hakkı vardır. Ortaklığın giderilmesi davası açıldığında, öncelikle mirasçıların payları belirlenir ve elbirliği mülkiyeti “paylı mülkiyete” çevrilir. Ardından satış veya taksim işlemleri gerçekleştirilir.